Kooperacja

Większość badaczy uważa, że wielokomórkowce powstały w drodze łączenia się jednokomórko­wych organizmów w kolonie. Między tymi osob­nikami wykształcały się różnorodne związki opar­te na wielostronnej korzyści. Przykłady takich form można odnaleźć wśród współczesnych orga­nizmów - Volvox, czyli toczek, tworzy kuliste ko­lonie złożone z pojedynczych komórek. Podobny typ związków między komórkami można zaob­serwować u najprostszych zwierząt - gąbek.

Naturalne gąbki, których używamy czasem do kąpieli, są tak naprawdę elastycznym „szkieletem" zwierzęcia, którego ciało jest utworzone z wielkiej liczby komórek. Nie wszystkie komórki są iden­tyczne, tak jak u toczka, gdyż różne typy komórek gąbki wykonują różne funkcje. Szkielet, na przy­kład, jest wytwarzany przez komórki zwane ame-bocytami, inne komórki, tzw. choanocyty, wy­chwytują z wody cząstki pokarmu. Pomimo tej specjalizacji, każda komórka może żyć osobno, przynajmniej przez krótki okres.

Gąbka osiadłym stylem życia przypomina rośli­nę. Jest ona przytwierdzona do podłoża, którym może być podwodna skała lub zatopiony pień drzewa. Taki tryb życia jest powszechny w oce­anach, gdzie wykształciły się wszystkie prostsze formy życia. Osiadły tryb życia prowadzą też ko­ralowce, budujące rafy koralowe, które są schro­nieniem dla wielu innych zwierząt. Podobnie jak organizm gąbki, formacja koralowa jest kolonią składającą się z wielkiej liczby osobników. Ciało pojedynczego osobnika jest utworzone z wielu komórek i jest ono nazywane polipem. Komórki budujące polipa nie mogą żyć osobno, gdyż są ze sobą w ścisłych związkach, są wyspecjalizowane i tworzą prymitywne tkanki, czyli zespoły komó­rek o podobnej budowie i funkcjach.

Polipy korali przypominają swym wyglądem ukwiały. Podobnie też zdobywają pożywienie wy­łapując cząstki pokarmu przy użyciu uformowa­nego na kształt korony wieńca parzących czułków. Zdobyty pokarm trafia do wnętrza ciała i tam w ja­mie chłonąco-trawiącej jest trawiony. W prze­ciwieństwie do gąbek, ciało koralowca jest utwo­rzone z dwóch warstw komórek, zewnętrznej ektodermy i wewnętrznej endodermy, które są przedzielone, galaretowatą warstwą mezenchymy. Ta bezpostaciowa, galaretowata struktura jest szczególnie dobrze wykształcona u innych krew­niaków korali - krążkopławów.